საერთაშორისო შემფასებელმა ცენტრმა „დემოკრატიების ალიანსი“, დემოკრატიის აღქმის 2026 წლის ანგარიში გამოაქვეყნა. ეს არის დემოკრატიის აღქმების ყველაზე მასშტაბური გამოკვლევა მსოფლიოში.
ანგარიშის მიხედვით, საქართველოს მთავრობა გამჭვირვალეობით ევროპაში პირველ ადგილზეა. ამასთან, საქართველო ევროპის ერთადერთი სახელმწიფოა, სადაც მთავრობის გამჭვირვალეობა დადებითად არის შეფასებული (გვ 26).
რაც შეეხება საკუთრივ დემოკრატიის აღქმის ინდექსს, ევროპაში შვედეთი, ნორვეგია და დანია ლიდერობს, ხოლო ყველაზე ცუდი შეფასება ევროპის მასშტაბით უკრაინას, რუმინეთს, რუსეთს, საფრანგეთს, სერბეთსა და საბერძნეთს აქვთ.
დემოკრატიის აღქმის ინდექსით საქართველო უსწრებს ევროპის, ევროკავშირისა და ნატოს წევრ არაერთ სახელმწიფოს: პორტუგალიას, ლიეტუვას, საფრანგეთს, საბერძნეთს, რუმინეთს, თურქეთს, მოლდოვას, უკრაინას და ა.შ.
საქართველო იმ ქვეყნების საუკეთესო ათეულშიც მოხვდა, სადაც არჩევნების გავლენა დადებითად არის შეფასებული. ამ თვალსაზრისით საქართველო ევროპის და ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის ქვეყნების საუკეთესო სამეულშია უნგრეთთან და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან ერთად, ევროპაში კი მეორე ადგილს იკავებს (გვ 20).
დემოკრატიის აღქმის 2026 წლის ანგარიშის ფარგლებში გლობალური აღქმის ინდექსიც გამოქვეყნდა. გლობალური აღქმის ინდექსი ეფუძნება მსოფლიოს მასშტაბით 46,667 რესპონდენტის შეფასებებს, რომლებიც გამოიკითხნენ 2026 წლის 19 მარტიდან 21 აპრილამდე.
კვლევა, მსოფლიოს 85 ქვეყანაში აკვირდება ადამიანებს, თუ როგორ უყურებენ ისინი 132 ქვეყანას და საერთაშორისო ორგანიზაციაში არსებულ ვითარებას, აფასებენ დადებითად თუ უარყოფითად. ინდექსის მიხედვით, საქართველო მსოფლიოში 38-ე ადგილზე გავიდა და ევროპის საუკეთესო ოცეულში მოხვდა.
აღსანიშნავია, რომ გლობალურ რეიტინგში ევროკავშირი 47-ე ადგილზე გავიდა, ნატო 90-ე პოზიციაზე, გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია კი – 118-ე ადგილზე.
პოზიტიური შეფასებით, საქართველო უსწრებს ევროპის, ევროკავშირისა და ნატოს წევრ არაერთ სახელმწიფოს: საფრანგეთს, დიდ ბრიტანეთს, შეერთებულ შტატებს, ლატვიას, ლიეტუვას, ესტონეთს, სლოვაკეთს, ბულგარეთს, თურქეთს, უნგრეთს და ა.შ.
დემოკრატიის აღქმის ინდექსი (DPI) მსოფლიოში ყველაზე მასშტაბური ყოველწლიური კვლევაა იმის შესახებ, თუ როგორ აღიქვამენ ადამიანები დემოკრატიას. 2026 წლის გამოცემა გვთავაზობს დემოკრატიის მიმართ გლობალური დამოკიდებულების უპრეცედენტო შედარებას 98 ქვეყანაში. შედეგები ეფუძნება ეროვნულად წარმომადგენლობით ინტერვიუებს 98 ქვეყნიდან 94 146-ზე მეტ რესპონდენტთან. გამოკითხვა ჩატარდა 2026 წლის 19 მარტიდან 21 აპრილამდე. საკუთრივ დემოკრატიის ალიანსის ფონდის თავმჯდომარეა ანდერს ფოგ რასმუსენი, ნატოს ყოფილი გენერალური მდივანი და დანიის პრემიერ-მინისტრი.
დემოკრატიის აღქმის ანგარიშთან დაკავშირებით რასმუსენმა შემდეგი კომენტარი გააკეთა:
„მსოფლიოში შეერთებული შტატების აღქმის სწრაფი ვარდნა სამწუხაროა, მაგრამ არა „შოკისმომგვრელი“. ჩემთვის გაცილებით შემაშფოთებელია ის, რომ ბევრი ევროპელი ჯერ კიდევ ვერ აცნობიერებს მათ წინაშე არსებულ საფრთხეებს და საკუთარი შეკავების მექანიზმების შექმნის სასწრაფო აუცილებლობას.
დემოკრატია კვლავ მოთხოვნადია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ჩვენმა ლიდერებმა უნდა გადადგან ნაბიჯი, რათა აჩვენონ, რომ ჩვენს დემოკრატიულ სისტემებს კვლავ შეუძლიათ ამომრჩევლებისთვის ოპტიმიზმისა და იმედის ხედვის შეთავაზება“, – განაცხადა ანდერს ფოგ რასმუსენმა.
